ترفندهای کاربردی برای جوش نزدن در دوران پریودی | پیشگیری از جوش‌ های هورمونی در دوران قاعدگی

نوسانات هورمونی در چرخه قاعدگی، یکی از مهم‌ ترین عوامل تغییرات پوستی در بانوان است. بسیاری از افراد تجربه کرده‌اند که چند روز پیش از شروع پریود، پوستشان چرب‌تر می‌شود، منافذ بازتر به نظر می‌رسند و جوش‌هایی به‌ویژه در ناحیه چانه، فک و اطراف دهان ظاهر می‌شود. این جوش‌ها که به آن‌ها «آکنه هورمونی» گفته می‌شود، اغلب عمقی، دردناک و مقاوم‌تر از جوش‌های معمولی هستند.

اگرچه بروز این نوع آکنه تا حدی طبیعی است، اما شدت و تکرار آن قابل کنترل است. با شناخت دقیق سازوکارهای هورمونی بدن و رعایت یک برنامه مراقبتی اصولی، می‌توان احتمال بروز جوش‌های پریودی را به شکل چشمگیری کاهش داد. در این مقاله، به‌صورت کامل و حرفه‌ای به بررسی دلایل ایجاد این جوش‌ها و راهکارهای علمی پیشگیری از آن‌ها می‌پردازیم.

چرا در دوران نزدیک به پریود جوش می‌ زنیم؟

چرخه قاعدگی شامل تغییرات منظم در سطح هورمون‌ هایی مانند استروژن و پروژسترون است. در نیمه دوم چرخه، یعنی فاز لوتئال، میزان پروژسترون افزایش پیدا می‌کند و هم‌زمان تغییراتی در تعادل آندروژن‌ها رخ می‌دهد. این تغییرات چند پیامد مهم برای پوست دارند:

1. افزایش ترشح سبوم (چربی پوست)   
   آندروژن‌ ها غدد چربی را تحریک می‌ کنند. افزایش چربی، محیط مناسبی برای رشد باکتری‌ های مولد آکنه فراهم می‌کند.

2. ضخیم شدن لایه شاخی پوست 
   سلول‌های مرده راحت‌تر در دهانه منافذ تجمع می‌کنند و احتمال انسداد منافذ افزایش می‌ یابد.

3. افزایش التهاب سیستمیک بدن
   در روزهای پیش از قاعدگی، بدن مستعد التهاب بیشتری است که می‌تواند واکنش‌ های پوستی را تشدید کند.

نتیجه این فرآیندها، ایجاد جوش‌ های زیرپوستی، کیستی یا التهابی است که معمولاً هر ماه در زمان مشخصی تکرار می‌ شوند.

استرس و آکنه پریودی؛ ارتباطی که نباید نادیده گرفت

در روزهای قبل از پریود، بسیاری از افراد دچار تغییرات خلقی، اضطراب یا تحریک‌پذیری می‌شوند. استرس باعث ترشح هورمون کورتیزول می‌شود که به‌طور مستقیم تولید چربی پوست را افزایش می‌دهد.

چگونه استرس را کنترل کنیم؟

• فعالیت بدنی منظم: ورزش سبک مانند پیاده‌روی، یوگا یا حرکات کششی، سطح هورمون‌ های استرس را کاهش می‌دهد و گردش خون پوستی را بهبود می‌بخشد.

• تنفس عمیق و مدیتیشن: تمرین‌ های ذهن‌ آگاهی، سیستم عصبی را به تعادل می‌رسانند و التهاب بدن را کم می‌کنند.

• خواب باکیفیت: ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه، برای ترمیم پوست و تنظیم هورمون‌ها ضروری است. کم‌خوابی، پوست را مستعد جوش می‌کند.

نقش تغذیه در پیشگیری از جوش‌ های هورمونی

پوست، بازتابی از وضعیت داخلی بدن است. تغذیه ناسالم می‌تواند التهاب را افزایش دهد و نوسانات قند خون را تشدید کند؛ عاملی که مستقیماً بر تولید سبوم اثر می‌گذارد.

مواد غذایی مفید در دوران قبل از پریود

• منابع زینک (روی): تخمه کدو، حبوبات، مغزها و گوشت قرمز به کاهش التهاب و تنظیم عملکرد غدد چربی کمک می‌کنند.

• سبزیجات سبز تیره: بروکلی، اسفناج و کلم بروکسل حاوی ترکیباتی هستند که به سم‌زدایی کبد و متابولیسم بهتر هورمون‌ها کمک می‌کنند.

• چربی‌های سالم: امگا ۳ موجود در ماهی‌های چرب و گردو، اثر ضدالتهابی دارد.

• آب کافی: کم‌آبی بدن می‌تواند غدد چربی را تحریک کند تا چربی بیشتری تولید کنند.

مواد غذایی که بهتر است محدود شوند

• قندهای ساده و شیرینی‌ ها

• نوشیدنی‌ های شیرین

• فست‌ فود و غذاهای سرخ‌ شده

• لبنیات پرچرب (در برخی افراد)

حفظ تعادل قند خون با مصرف وعده‌ های منظم و ترکیب پروتئین، فیبر و چربی سالم در هر وعده، نقش مهمی در کاهش جوش‌ های پریودی دارد.

تنظیم روتین مراقبت از پوست در هفته قبل از پریود

شناخت زمان دقیق چرخه قاعدگی به شما کمک می‌کند پیشگیرانه عمل کنید. حدود ۵ تا ۷ روز قبل از شروع پریود، روتین پوستی خود را کمی هوشمندانه‌تر تنظیم کنید.

۱. شست‌ و شوی متعادل و غیرتهاجمی

از شوینده‌های ملایم و فاقد سولفات استفاده کنید. شست‌وشوی بیش‌ازحد، پوست را تحریک کرده و واکنش جبرانی تولید چربی را افزایش می‌دهد.

۲. استفاده از سرم‌ های کنترل‌ کننده چربی

محصولات حاوی نیاسینامید یا سالیسیلیک اسید ملایم می‌توانند منافذ را پاکسازی کرده و التهاب را کاهش دهند.

۳. آبرسانی اصولی

حتی پوست چرب هم به رطوبت نیاز دارد. کمبود رطوبت باعث افزایش تولید چربی می‌شود. استفاده از یک آبرسان سبک و غیرکومدون‌زا مانند آبرسان ورناتن می‌تواند به حفظ تعادل آب و چربی پوست کمک کند، بدون اینکه منافذ را مسدود کند.

۴. مرطوب‌ کننده سبک

مرطوب‌کننده‌های فاقد چربی و دارای بافت ژلی، بهترین انتخاب برای این دوران هستند.

۵. ضدآفتاب مناسب پوست مستعد آکنه

اشعه UV التهاب را تشدید می‌کند و جای جوش را ماندگارتر می‌سازد. ضدآفتاب سبک و غیرکومدون‌زا را فراموش نکنید.

بهداشت فردی؛ جزئیاتی که تفاوت ایجاد می‌ کنند

گاهی علت جوش‌ های تکرارشونده، نه هورمون‌ ها بلکه عادات روزمره هستند.

• تعویض منظم روبالشتی: چربی و باکتری روی پارچه جمع می‌شود.

• ضدعفونی کردن گوشی موبایل: تماس مداوم گوشی با پوست می‌تواند آلودگی را منتقل کند.

• عدم دستکاری جوش‌ها: فشردن جوش، التهاب را عمیق‌ تر کرده و احتمال ایجاد لک را افزایش می‌دهد.

• دوش گرفتن بعد از تعریق: عرق و چربی ترکیبی ایده‌آل برای بسته شدن منافذ ایجاد می‌کنند.

بیشتر بخوانید: مهم ترین تأثیر روبالشی بر پوست و مو

آیا لایه‌ برداری در این دوران مفید است؟

لایه‌برداری ملایم می‌تواند از تجمع سلول‌های مرده جلوگیری کند، اما زیاده‌روی در آن نتیجه معکوس دارد. یک تا دو بار در هفته استفاده از لایه‌بردار شیمیایی ملایم (مانند AHA یا BHA با درصد پایین) کافی است.

در صورت وجود جوش‌های ملتهب فعال، از اسکراب‌های فیزیکی خشن خودداری کنید؛ زیرا التهاب را تشدید می‌کنند.

مراقبت از پوست بدن در دوران پریود

تغییرات هورمونی فقط محدود به صورت نیستند. برخی افراد در ناحیه پشت، سینه یا شانه‌ها نیز دچار جوش می‌شوند. استفاده از شوینده‌های ملایم بدن و مرطوب‌کننده مناسب اهمیت دارد. به‌کارگیری محصولاتی مانند لوسیون بدن ورناتن می‌تواند به حفظ رطوبت پوست بدن کمک کند و از خشکی یا تحریک ناشی از تغییرات هورمونی جلوگیری نماید.

نقش مکمل‌ ها در کاهش آکنه پریودی

در برخی موارد، پزشکان مکمل‌هایی مانند:

• زینک

• ویتامین B6

• منیزیم

• امگا ۳

را برای کاهش التهاب و بهبود علائم PMS توصیه می‌کنند. با این حال، مصرف خودسرانه مکمل‌ها می‌تواند تعادل هورمونی را مختل کند. بنابراین مشورت با پزشک ضروری است.

چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟

اگر جوش‌های پریودی:

• کیستی و دردناک هستند

• جای زخم باقی می‌گذارند

• هر ماه شدیدتر می‌شوند

• یا با اختلالات قاعدگی همراه‌اند

ممکن است نیاز به درمان‌های تخصصی مانند داروهای تنظیم‌کننده هورمون یا درمان‌های موضعی قوی‌تر داشته باشید.

سبک زندگی متعادل؛ مهم‌ ترین راهکار بلندمدت

هیچ محصولی به‌تنهایی نمی‌تواند جایگزین سبک زندگی سالم شود. ترکیب موارد زیر، بهترین نتیجه را در طولانی‌مدت ایجاد می‌کند:

• خواب منظم

• تغذیه ضدالتهاب

• فعالیت بدنی

• مدیریت استرس

• روتین پوستی متناسب با نوع پوست

شناخت بدن خود و ثبت زمان بروز جوش‌ها در چرخه ماهانه، به شما کمک می‌کند پیش از شروع مشکل، اقدامات پیشگیرانه انجام دهید.

سخن پایانی

جوش‌های دوران قاعدگی نتیجه طبیعی نوسانات هورمونی هستند، اما شدت آن‌ها تحت تأثیر عوامل متعددی مانند استرس، تغذیه، بهداشت فردی و نوع مراقبت پوستی قرار دارد. با رویکردی علمی و برنامه‌ریزی‌شده، می‌توان از تبدیل این جوش‌های ماهانه به یک دغدغه دائمی جلوگیری کرد.

به یاد داشته باشید که پوست سالم، حاصل مراقبت مستمر و آگاهانه است. توجه به جزئیات کوچک در سبک زندگی و انتخاب محصولات مناسب، می‌تواند تفاوتی بزرگ در کیفیت پوست شما ایجاد کند و اعتمادبه‌نفس‌تان را در تمام روزهای ماه حفظ نماید.